Педагогик жараёнда ўқитувчи ва талабаларнинг биргаликда ишлаши

Устоз ва талаба биргаликда ишлашганда бир-бирларига ёрдам беришга интилишса, фанни ўрганиш ўзининг энг самарали кўрсатгичларини амалга оширади. Дарс жараёнида биргаликда ишлаш долзарб масалалар контекстида тил, маъно ва қадриятларни ўргатадиган суҳбатга имкон беради. “Биргаликда ишлаб чиқариш фаолияти” орқали таълим бериш маданиятлараро, ҳамда инсоний муносабатларни шакллантиради. Бундай “мураббийлик” ва “ҳаракатда ўрганиш” кичик ёш болалари бўлган ота-оналар учун хосдир; мактабгача, катталарни ўқитиш, мактабда ишлаш, иш жойида ўқитиш – одатий одатларидан ташқари барча таълим соҳаларини қамраб олади. Мактабларда одатий тажрибалар пайдо бўладиган қўшимча фаолият жуда кам учрайди. Шунинг учун ўқувчиларга ўқитувчини тушуниш ва умумий тизимини яратишга имкон берадиган умумий контекстни яратишга имкон бермайди. Ўқитувчи ва талабаларнинг биргаликдаги фаолияти мактабнинг ўзида умумий тажриба контекстини яратишга ёрдам бериши мумкин. Бу, айниқса ўқитувчи ва талабалар бир хил бўлмаган жойда жуда муҳимдир.

Биргаликдаги фаолият ва мунозаралар илмий ютуқларнинг энг юқори даражасига эришишга имкон беради: масалан расмий мактаб ишлари ёки илмий ғояларни амалий, реал дунё муаммоларини ҳал қилиш учун фойдаланиш мумкин. Мактабга оид тушунчалар ва кундалик тушунчаларнинг доимий боғлиқлиги етук мактаб мутафаккирлари дунёни англаш жараёни учун асосдир. Ушбу биргаликдаги тадбирлар талабалар ва ўқитувчилар томонидан баҳам кўрилиши керак. Фақат ўқитувчи тажриба билан ўртоқлашгандан кейингина, мактабда бошланғич компетентсияларни шакллантирадиган нутқ шаклланиши мумкин.

Биргаликда ишлаб чиқариш фаолияти кўрсаткичларини шакллантириш учун ўқитувчига бир қанча тафсияларни санаб ўтиш мумкин:

  1. қўшимча вазифаларни бажариш учун талабалар ҳамкорлигини талаб қиладиган ўқув машғулотларини ишлаб чиқади.
  2. Биргаликда ишлаб чиқариш фаолияти талабларига уларни бажариш учун зарур бўлган вақтга мос келади.
  3. Талабаларнинг индивидуал ва гуруҳ эҳтиёжларини қондириш ва биргаликда ишлаш учун синф хоналарини ташкил қилади.
  4. талабалар билан биргаликда ишлаб чиқариш фаолиятида қатнашади.
  5. ўзаро муносабатларни ривожлантириш учун талабаларни дўстлик, аралаш академик қобилият, тил, лойиҳа ёки қизиқишлар бўйича турли хил гуруҳларга ажратади.
  6. Талабалар билан қандай қилиб гуруҳларда ишлашни ва бир машғулотдан бошқасига ўтишни, масалан, катта гуруҳни ишга туширишдан кичик гуруҳ фаолиятига, тозалаш, ишдан бўшатиш ва ҳоказоларни режалаштириш.
  7. Талабалар ва ўқитувчиларни биргаликда ишлаб чиқариш фаолиятини осонлаштириш учун материаллар ва технологиялардан фойдаланишни бошқаради.
  8. Талабалар ҳамкорлигини ижобий томондан кузатади ва қўллаб-қувватлайди.

Ушбу контекстуализатсия талабаларнинг билим ва кўникмаларидан янги билимлар учун асос сифатида фойдаланади. Бундай ёндашув мағрурлик ва ўзига ишончни, шунингдек, мактабда катта ютуқларни кучайтиради.

 

“Хадичаи Кубро” аёл-қизлар ўрта махсус ислом таълим

муассасаси талабаси Эъзоза Умарова

Мулоҳаза билдириш

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*