The morning sun rises from ridgeline of Mount Fuji at shore of Lake Shojinko

Луқмон Ҳаким ҳикматлари

Луқмони Ҳаким ўз ўғлига  насиҳат қилиб қуйидаги ҳикматларни келтиради: “Эй ўғилчам,

  • Аллоҳга ширк келтирма.
  • Намозни баркамол адо эт.
  • Яхшиликка буюр.
  • Ёмонликдан қайтар.
  • Ўзингга етган (балолар)га сабр қил.
  • Одамларга (кибрланиб) юзингни буриштирмагин.
  • Ерда керилиб юрмагин.
  • (Юрганингда) ўртаҳол юргин.
  • Овозингни паст қилгин”.

Тафсир китобларида эса, у зотнинг ўз ўғилига қилган қуйидаги насиҳатлари ҳам келтирилган: “Эй фарзандим,

  • Улуғ ва қудратли Яратувчи – Аллоҳни тани.
  • Кимга панд-насиҳат қилсанг, аввало унга ўзинг амал қил.
  • Сўзни ўз қадринга лойиқ гапир.
  • Одамларнинг қадрини бил.
  • Ҳамманинг ҳақ-ҳуқуқни англа.
  • Дўстни қийин кунда сина.
  • Дўстни фойда ва зиёнда имтиҳон қил.
  • Аблаҳ ва нодон одамлардан қоч.
  • Доно ва зийрак дўстни танла.
  • Яхши ишга қаттиқ кириш.
  • Аёлга қаттиқ ишонма.
  • Софдил ва доно кишилар билан маслаҳат қил.
  • Сўзни исботи билан гапир.
  • Ёшликни ғанимат бил.
  • Ёшликда икки дунё ишларини қилиб қол.
  • Ота-онани ғанимат бил.
  • Устозни отангдек азиз деб, бил.
  • Харжни киримга қараб қил.
  • Ҳамма ишда ўртача йўл тут.
  • Бировнинг уйига кирганда, кўз ва тилингга эҳтиёт бўл.
  • Либосингни ва баданингни тоза тут.
  • Жамоат билан ҳамдард бўл.
  • Фарзандингга илму адаб ўргат.
  • Тунда турсанг, оҳиста мулойим гапир, кундузи ён атрофингга эҳтиёт бўлиб сўзла.
  • Оз ейиш ва оз гапиришни одат қил.
  • Ўзингга ёқмаган нарсани бировга раво кўрма.
  • Ишни аввал ўйлаб, чора-ю тадбир билан қил.
  • Ўқимай устозлик қилма.
  • Хотин ва болага сир айтма.
  • Одамларни яхшилигидан тама қилма.
  • Пасткашдан вафо кутма.
  • Барча ишда андишасиз бўлма.
  • Бугунги ишни эртага қолдирма.
  • Ўзингдан каттага ҳазил қилма.
  • Ўзингдан каттага сўзни чўзма.
  • Омий одамларга ёмон кўринмасликка урин.
  • Ҳожатманд кишини ноумид қайтарма.
  • Ўтган жанжални эслама.
  • Одамлар яхшилигини ўз яхшилигинг билан аралаштирма.
  • Бойлигинг миқдорини дўсту душманга билдирма.
  • Қариндошни қариндошдан айирма.
  • Яхши одамни ғийбат билан тилга қилма.
  • Фақат ўзингни ўйлама.
  • Жиддий сўзни ҳазилга аралаштириб гапирма.
  • Бировни ҳеч ким олдида ҳижолат қилма.
  • Ўзингни ва яқинларингни одамлар олдида мақтама.
  • Хотинлардек ясанма.
  • Болаларинг нима деса, ўшани қилаверма.
  • Қошу кўзинг билан имлаб, чақимчилик қилма.
  • Айтган сўзингни яна такрорлама.
  • Бировни бемаъни кулдиришдан тийил.
  • Тилингни асра.
  • Иғвогар билан суҳбатдош бўлма.
  • Ўлганларни ёмонлик билан эсламаки, бунинг фойдаси йўқ.
  • Улуғлар синовини яхшилик билан эсла ва гумон қилувчи бўлма.
  • Ўз нонингни ўзгалар дастурхонида ема.
  • Мол-дунё топаман деб, ўзингни қийноққа солма.
  • Ишда шошқалоқликка йўл қўйма.
  • Ғазабинг келганда, сўзни ўйлаб ва танлаб гапир.
  • Қуёш чиққанча ухлама.
  • Катталардан олдинда юрма.
  • Одамлар сўзлашаётганларида гапларига қўшилма.
  • Меҳмон ҳузурида бировга ғазабингни сочма.
  • Меҳмонга иш буюрма.
  • Девона маст билан сўзлашма.
  • Маҳалла бошида бекорчи ва бебошлар билан ўтирма.
  • Фойда-ю зиёнингга ўзингни уриб, обрўйингни тўкма.
  • Манман ва такаббур бўлма.
  • Ўзингни ўта хор қилмасликка интил.
  • Хокисор ва камтарин бўл.
  • Худодан қўрқиш, халққа инсоф қилиш, улуғларга хизмат, кичикларга шавқат, дарвишларга саховат, дўсту ёшларга насиҳат, душманларга юмшоқлик, жоҳилларга сукут, олимларга тавозе қилиш билан яша. Бировнинг молига таъма кўзи билан боқма”.

 

“Хадичаи Кубро” аёл қизлар ўрта махсус

ислом таълим муассасасининг

4 курс талабаси Очилова Волида

Мулоҳаза билдириш

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*