Ҳадис

ОҲОД ҲАДИСЛАРНИНГ АҚИДА ВА ФИҚҲ ИЛМЛАРИДА РОЛИ

Оҳод ҳадислар ва уларнинг ҳужжат бўлиш-бўлмаслигига алоқадор баҳсли масалалар мусулмонлар орасида турлича шаклу шамоилда намоён бўлиб турган. Фиқҳий масалаларда оҳод ҳадиснинг ҳужжатлиги масаласи деярли ўртага ташланмайди. Оҳод ҳадислар фиқҳий масалаларда бўлганидек баъзи шартлар ва ҳукмдаги фарқларга кўра ақидавий масалаларда ҳам ҳужжат бўлиши ҳақиқатга яқинроқ бўлишига қарамай, бу мавзу кўп баҳсли мунозараларга сабаб бўлган. Оҳод ҳадислар масаласида уламолар якдил бўлган томонлари ...

Батафсил »

МУСТАЛАҲ ИЛМИДА МАШҲУР ВА МУСТАФИЙЗ ҲАДИС

Араб тилида “машҳур” сўзи исми мафъул бўлиб, бир ишнинг ошкор қилинганини  билдиради. Ошкор бўлгани учун уни “машҳур” деб аталган. Уламолар истилоҳда эса: “ҳар бир табақада уч ва ундан ортиқ одам ривоят қилган, аммо тавотур даражасига етмаган ҳадис машҳур” дейилади. Демак, санадидаги ҳар бир табақада учтадан кўп ровийи бўлган, лекин тавотур даражасига етмаган ҳадис машҳур деб аталади. Машҳур ҳадисга мисол: Расулуллоҳ ...

Батафсил »

Мусталаҳул ҳадис илмига оид ёзилган китоблар

Мусталаҳул ҳадис илми мустақил илм шаклига 4-ҳижрий асрда келди. Шундан бошлаб уламолар мусталаҳ илми ҳақида алоҳида китоблар ёздилар. Бу илмда биринчи бўлиб китоб тасниф қилган зот қози Абу Муҳаммад Ҳасан ибн Абдурроҳман ибн Халлод Ромаҳурмузий эди. У киши ҳижрий 360-санада вафот этган. У кишининг “Мусталаҳул ҳадис” илми бўйича ёзилган китоблари “Ал-муҳаддисул фосил байнар-ровий вал воъий” деб номланган. Лекин Ромаҳурмузий бу ...

Батафсил »

Шифо неъмати

Бемор бўлган бандаларига шифо берувчи Аллоҳ таолога ҳамд-у санолар, бизга шифо топиш сабабларини ўргатган пайғамбаримиз Расулуллоҳ ﷺ га саловатлар бўлсин. Соғлигимиз Аллоҳ таолодан берилган катта бойлигимиз. Буни барча бемор бўлганлар яхши англайди. Улар соғлиқни тиклаш учун қўлидан келган барча амалларни қилиб кўрадилар. Усома ибн Шарик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ ﷺ шундай деганлар: “Даволанинглар, Аллоҳ қайси бир дардни берган бўлса, ...

Батафсил »

Қўшнига яхшилик қилиш (ҳадислар шарҳи)

Ислом дини барчага яхши муомила қилишга чақиради. Агар жамиятда барча инсонлар бир-бирига яхши муносабатда бўлса,бу жамият бахт-саодатли, тинч-тотув яшайдилар. Бу борада мусулмонлар бир-бирларининг ҳақларини адо қилишлари лозим бўлади. Инсон боласи ўзининг кундалик ҳаётида, истайдими истамайдими, барибир, доимий равишда алоқада бўлиб турадиган тоифалардан бири қўшнилардир. Исломда қошничилик алоқасига алоҳида эътибор берилган. Қўшнинг ҳаққи юқори кўтарилган. Унга яхшилик қилиш ҳақида кўплаб тавсиялар ...

Батафсил »

ҲУСНИ ХУЛҚ – КОМИЛЛИК БЕЛГИСИ!

Аллоҳ таоло инсонларнинг суратини гўзал шаклда яратиб қўйган. Бу гўзаллик инсонни Аллоҳ таоло яратган бошқа маҳлуқотларига қиёслаганда яққол намоён бўлади, агар инсон ўз сийратини ҳам, хулқини ҳам гўзал қилса, ҳақиқий комил инсон бўлади. Барча яхши хулқ ва сифатларни ўзида жамлаган ва шу хусусда инсонлар учун намуна бўлган зот Расулуллоҳ (с.а.в) эдилар. Бу ҳақда Аллоҳ таоло Қалам сураси, 4–оятида шундай марҳамат ...

Батафсил »

Буюк хулқ эгаси ким?

Меҳрибон ва Раҳмли Аллоҳ таоло биз бандаларига “Батаҳқиқ, сизлар учун Аллоҳдан ва охират кунидан умидвор бўлганлар учун ва Аллоҳни кўп зикр қилганлар учун гўзал ўрнак бор эди”. (“Аҳзоб” сураси 21-оят) ва Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламга “Ва албатта сен улкан хулқдасан” (“Қалам” сураси 4-оят) деб марҳамат қилади. Шунинг ўзи Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам ва у кишининг хулқлари улуғлигига ва биз умматга ...

Батафсил »

Саҳобаларнинг тафсир қилиш усуллари

Исломнинг дастлабки асрида саҳобалар Қуръон-нинг тафсирида тўрт усулдан фойдаланганлар: Қуръон оятларига назар ташланса, улар орасида қисқа ёки узун, мужмал ёки очиқ, мутлақ ёки муққайяд, умумий ёки хусусий маъноли оятлар учрайди. Бир хил мазмунли оят бир жойда қисқагина келса, бошқа бир жойда кенгроқ, бир жойда мужмал маъно-ли келса, бошқа бир жойда муфассал келади. Маса-лан: Одам ва Иблис қиссаси, Мусо (а.с.) ва ...

Батафсил »

Молнинг закотдан бошқа ҳақлари

Аллоҳ таоло мусулмонларга ўз динини мукаммал қилиб берди. Бу дин беш устун устига қурилган бўлиб, улардан бири закотдир. Закот шундай ибодатдирки, у билан мол ва руҳ покланади. Закот Мадинаи мунавварада иккинчи ҳижрий санада Рамазон ойидан олдин фарз қилинган. Закот Қуръони карим оятлари ва Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатлари билан фарз бўлган. Исломда молиявий ибодат фақат закот билан чегараланиб қолган эмас. ...

Батафсил »

Ҳадисга амал қилиш суннатга амал қилиш

«Ҳадис» сўзи луғатда «сўз, хабар, ҳикоя, янги» маъноларини беради. Ҳадис илми истилоҳида эса, «ҳадис» деганда Муҳаммад Пайғамбар (с.а.в.)нинг айтган сўзлари, қилган ишлари, тақрирлари (кўриб қайтармаган ишлари) ёки у кишига берилган сифатларни ўзида мужассам қилган хабар ва ривоятлар тушунилади. «Ҳадис» ва «сунна» («суннат») сўзлари кўпинча ёнма-ён, баъзан эса бир-бирининг ўрнини алмаштириб келади. «Сунна» сўзининг луғавий маъноси – «одат», «тариқа», «йўл» бўлиб, ...

Батафсил »